KARASURLARI MİLLET BAHÇESİ: İSTANBUL’UN YENİ TARİH ROTASI

Bugün tarih tutkunları için yeni bir rota olmağa namzet Karasurları Millet Bahçesindeyiz. Yürüyüşümüzü, Mevlanakapı Çok Amaçlı Salon’un bulunduğu ve sokak isminden dolayı “1. Etap Kemikli Burun” olarak anılan bölgeden başlatıyor, Silivrikapı’daki Mimar Sinan eseri İbrahim Paşa Camiine kadar sürdürüyoruz.

Bu bölgeye ilk gelişim 23 Ekim 2021 tarihine uzanıyor. O günlerde burası Mevlanakapı Parkı olarak biliniyor, henüz Karasurları Millet Bahçesi ismi verilmemişti. Sur dibindeki metruk yapılar yıkılmış, çevre temizlenmeye başlamıştı. O günlerde notlarıma “Sur dibinin parça parça yeşil alan olarak düzenlenmesi, izbeliklerin ortadan kalkması çok güzel bir gelişme. Hedef, surların kesintisiz şekilde yeşillikler içinde güvenle gezilebilecek hale getirilmesi” diye yazmıştım.

Bahçeye adım attığımızda girişin solunda Simkeş Camii, ortada Ciğerci Baba Kabri ve Haziresi, sağda ise Mevlanakapı Çok Amaçlı Salon bizleri karşılıyor. Simkeş Camii, Fatih Belediyesi tarafından ihya edilen yapılardan. “Simkeş”in dokumacılıkta tel çeken esnafa verilen ad olduğunu hatırlatalım.

Çok Amaçlı Salon için ilk notlarımda, balkon önündeki kuğu heykelli havuzdan ve sekiz sütunlu estetik tasarımdan bahsetmiştim. O anda aklıma İran’ın İsfahan şehrindeki 40 Sütunlu Saray gelmişti. Havuz ve sütun düzeni biraz daha farklı tasarlansaydı, yansıma ile muhteşem bir görüntü oluşabilirdi. Salonun içi nezih, etkinlikler için kiralanabiliyor; belediye yalnızca ses sistemi desteği sağlıyor.

Ciğerci Baba Kabri ve Haziresi çevre düzenlemesiyle koruma altına alınmış. Ciğerci Baba olarak bilinen zatın Şeyh Ahmed Efendi olduğu, 1783-1784 yıllarında vefat ettiği aktarılıyor. Tekke günümüze ulaşmamış, hazirede birkaç kabir bulunuyor.

Yürüyüşe devam ederek İBB tarafından restore edilen Mevlanakapı surlarına çıkıyoruz. Burada kuleler, kapılar, seğirdim yolu ve dendan gibi unsurları tanıtan bilgilendirme panoları yer alıyor. Suriçinde solda Mehmet Kethüda Çeşmesi (1624-1625), karşısında ise tek katlı Mevlanakapı Karakolu bulunuyor. Karakol, II. Mahmud sonrası 19. yüzyılda inşa edilmiş ender yapılardan; 2021’de İBB Miras tarafından restore edilmiş.

Kapıdan sur dışına çıktığımızda sağda yan yana iki açık kabir dikkatimizi çekiyor: İdris Pehlivan Türbesi ve Bayrakdar Dede Kabri. İdris Pehlivan’ın 1630’larda yaşadığı, Dördüncü Murat döneminde gürz kullanan bir asker olduğu aktarılıyor.

Mehmet Kethüda Çeşmesi’nin yanından Millet Bahçesi’nin 2. Etabı başlıyor. Yol bazen dar bazen genişleyerek Tarsusi Mehmet Efendi Camiine kadar uzanıyor, ardından Veledi Karabaş Parkını içine alarak sonlanıyor. Bala Süleyman Ağa Camii bölgesine kadar park henüz tamamlanmamış olsa da Silivrikapı’ya doğru geniş bir alan açılmış durumda.

11 Kasım 2024’te bu son etabı gezdiğimde, sur çevresinin geniş bir yeşil alana dönüştüğünü gördüm. Piknik masaları, spor sahaları, oyun grupları ve kafeterya ile oldukça canlı bir ortam oluşmuş. Hedef, 7 km’den fazla uzunluğa sahip sur hattının baştan başa yürünebilir ve bisikletle gezilebilir hale gelmesi. Silivrikapı yönünde ilerlerken harabeler dikkat çekiyor; araştırmalarımızda bunların İbrahim Paşa Hamamı olduğunu öğrendik. Bala Süleyman Ağa Camii önünden geçen yol bahçeye dahil edilmiş, çok güzel bir düzenleme olmuş. Anaokulu duvarındaki Perestü Kadın Çeşmesi restore edilmiş. Yakında Bala Tekkesi Sebil ve Çeşmesi ile bitişik Muvakkithane yer alıyor. Silivrikapı’da ise Çocuk Kütüphanesi ve Karınca Eğitim Birimi tabelaları görülüyor.

Bugün yürüyüşümüzü Bala Süleyman Ağa Camii’nde Cuma namazını eda ederek tamamladım. Fatih Belediyesi’ne teşekkürler; proje tamamlandığında ilçeye 150 bin metrekare yeşil alan kazandırılmış olacak. Sur dibi temizlenip yeşillendirilmiş, koruma altına alınmış; hem Fatih’e büyük bir nefes alanı kazandırılmış hem de tarih tutkunları için yeni bir gezi rotası ortaya çıkmış oldu.

ROTA: –KARASURLARI MİLLET BAHÇESİ 1.etap, –SİMKEŞ CAMİİ (Simkeş Sinan Ağa Camii), —MEVLANAKAPI ÇOK AMAÇLI SALONU, —CİĞERCİ BABA KABRİ VE HAZİRESİ, –MEVLANAKAPI, KULE VE SURLAR, –MEHMET KETHÜDA ÇEŞMESİ (Mevlanakapı), –MEVLANAKAPI KARAKOLU, –İDRİS PEHLİVAN TÜRBESİ, –TARSUSİ MEHMET EFENDİ MESCİDİ, –VELEDİ KARABAŞ PARKI, -HADIM İBRAHİM PAŞA KÜLLİYESİ (—HADIM İBRAHİM PAŞA ÇEŞMESİ, —HADIM İBRAHİM PAŞA CAMİİ, —HADIM İBRAHİM PAŞA TÜRBESİ, —HADIM İBRAHİM PAŞA CAMİİ HAZİRESİ, –BÂLA SÜLEYMAN AĞA KÜLLİYESİ (—BALA TEKKESİ-Anaokulu binası, —BALA TEKKESİ SEBİL VE ÇEŞMESİ, —PERESTÛ KADIN ÇEŞMESİ (Anaokulu Duvarı), –BÂLA SÜLEYMAN AĞA CAMİİ, —BÂLA SÜLEYMAN AĞA TÜRBESİ, —BALA SIBYAN MEKTEBİ (STK), —BÂLA KÜLLİYESİ MEŞRUTAHANESİ, –KARA SURLARI MİLLET BAHÇESİ (Silivrikapı-Bala Süleyman Ağa Camii Arası), —İBRAHİM PAŞA HAMAMI, —HADIM İBRAHİM PAŞA MEKTEBİ (Proje), —MİLLET BAHÇESİ KAFETERYA, –SİLİVRİKAPI ÇOCUK KÜTÜPHANESİ VE KARINCA EĞİTİM BİRİMİ