MANASTIR-OSMANLI ESERLERİ
| Saat Kulesi-Magnolia Meydanı | Shirok Sokak | Manastır Askerî İdadisi Müzesi |
Saat Kulesi-Magnolia Meydanı
Saat Kulesi “İlk olarak 17. yüzyılda Osmanlı idaresi altında inşa edilmiş, 1830’da yenilenerek bugünkü görünümünü kazanmıştır. Yaklaşık 30 metre yüksekliğindeki kule, şehrin sembollerinden biridir ve Balkanlar’daki dikkat çekici Osmanlı yapıları arasında sayılır. Kule, kesme taştan yapılmış olup, yapımında köylerden toplanan 60 bin yumurtanın harç karışımında kullanıldığı rivayet edilmektedir. Her altı saatte bir “Bitola Babam Bitola” ve “Biljana Platno” gibi parçaları çalan müzikli bir saat mekanizmasına sahiptir. İshak Çelebi Camii, Yeni Cami, Musevi Sinagogu ve Aziz Dimitri Ortodoks Kilisesi arasında konumlanan kule, uzun yıllar üstüne dikilen haç nedeniyle tartışmalara konu olmuştur. Ayrıca kaybolan kitabesi 2015 yılında Haydar Kadı Camii deposunda parçalar halinde bulunmuş ve hattat Kazasker Mustafa İzzet Efendi’nin eseri olduğu anlaşılmıştır.” 1
Shirok Sokak
Trafiğe kapalı Shirok Caddesine giriyoruz. Cadde şehir parkı ile Magnolia Meydanı arasında uzanıyor. İki-üç katlı yapılardan oluşan bu cadde, sağlı sollu kafeleri, mağazaları ve dükkanlarıyla gece saatlerinde oldukça canlıydı. Resmi kurumlar kapalı olmasına rağmen binalar güzel aydınlatılmıştı. Manastır’ın en önemli caddesi burası. Cadde üzerinde Türk firmalarının mağazaları da bulunuyor. Sokağın ismi Osmanlı döneminde resmi olarak Sultaniye veya Hamidiye idi. 1913’te Balkan Savaşları sırasında şehrin Sırbistan’a geçmesiyle, adı Kral Peter olarak değiştirildi. Daha sonra Yugoslavya’daki komünist dönemde ise Mareşal Tito olarak yeniden adlandırıldı. 2
Manastır Askerî İdadisi Müzesi
Sonunda Manastır Askeri İdadisine ulaşıyoruz. Müze açılmış. İlk ziyaretçileri biz oluyoruz. İki katlı büyük bir yapıdan yalnızca küçük bir bölümü müze olarak düzenlenmiş. Giriş kapısının üzerinde kitabesi ve üst kat balkon kapısının üzerinde çatının hemen altında Osmanlı Arması yer alıyor.
Bu okulda birçok Osmanlı subayı eğitim görmüştür. Mustafa Kemal Atatürk’ün n yanı sıra İttihat ve Terakki’nin önde gelen isimlerinden Resneli Niyazi Bey de burada okumuştur. Niyazi Bey, II. Abdülhamid’e Meşrutiyet’i ilan ettiren ayaklanmanın liderlerinden biri olup, İstanbul’da patlak veren 31 Mart İsyanı’nı bastıran Hareket Ordusu’nda da yer almıştır.
Müzenin küçük bir bölümü “Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası” olarak düzenlenmiş. Burada Atatürk’ün öğrenci olduğu 1896-1898 yıllarına ait fotoğrafları, karneleri ve askeri kıyafetleri sergilenmektedir. Müzenin diğer bölümleri Manastırın 100-150 yıl öncesine ait dönemi yansıtan eşyalar, kıyafetler, sanatçılar ve de kendilerine göre “ulusal kahramanlar” figürleri, yer alır. Dönemin müzik aletleri, piyano, gramofon, radyo, daktilo, gazete ve dergi kapakları, fotoğraflar, takılar, tüfekler, tabancalar, çeyiz sandıkları, değişen moda, yerel kıyafetler sergilenmektedir. Osmanlı Türkçesi mühürler de koleksiyonun bir parçasıdır. Müze için 45-60 dakika ayırmak yeterlidir. İdadinin bahçesindeki büst dikkatimizi çekiyor. Büst 1871-1906 yılları arasında yaşamış Osmanlı’ya isyan eden Dame Gruev’e ait.3
