SELANİK-CAMİLER

ALACA İMARET CAMİİ (ibadete kapalı) HAMZA BEY CAMİİ (Restorasyonda)

ALACA İMARET CAMİİ (ibadete kapalı)

Minare gövdesi kırmızı renkte baklava dilimi şeklinde bir motifle süslenmiş olduğu için camiye bu ad verilmiştir. Kapısının üstündeki Arapça kitâbesine göre, Fâtih Sultan Mehmed ve II. Bayezid devri vezirlerinden Selânik Valisi İshak Paşa tarafından Muharrem 889’da (Şubat 1484) yaptırılmıştır. 892 (1487) tarihli Arapça vakfiye ile de imaretin kadrosu, vazifeleri ve gelirleri düzenlenmiştir.

Alaca İmaret Camii, iki yanında tabhâne odaları olan tabhâneli (veya zâviyeli) camilerin güzel bir örneğidir. Sütunlara oturan kemerlerle yükselen son cemaat yeri beş kubbelidir. Mukarnaslı bir cümle kapısından girilen hacim aynı eksen üzerinde yer alan, eş büyüklükte iki kubbe ile örtülmüştür. Yanlarındaki tabhâne odaları ikişerden dört tane olup bunlarla harim arasında dar birer dehliz holü vardır. Bu ocaklı odalar da kubbelidir. Alaca İmaret Camii’nin adındaki imaret kelimesi, daha sonraları kullanılan “aşhane-imaret” anlamına alınmamalıdır. Burası, vakfiyesinden de anlaşıldığı gibi, bir şeyhin idaresinde olan, “âyende ve revende”nin misafir edilmesi için yapılmış bir imaret idi. Alaca İmaret Camii, plan bakımından İshak Paşa’nın İnegöl’de aynı tipteki hayratına çok benzer. Duvarları muntazam bir işçilikle taş ve tuğladan renkli bir görünüm sağlayacak surette yapılmıştır.

Selânik Balkan Harbi’nde kaybedildikten sonra caminin minaresi temeline kadar yıktırılmıştır. Çok bakımsız ve üstünün kurşunları sökülmüş halde olan cami ise bugün izci çocukların lokali olarak kullanılmaktadır. Önceleri etrafı açık olan bu caminin çevresi son yıllarda modern yapılarla kapatılmıştır. ALACA İMARET CAMİİ – TDV İslâm Ansiklopedisi ve Alaca İmaret Camii – Vikipedi

HAMZA BEY CAMİİ

Hamza Bey Camii, Selanik’in en önemli Osmanlı eserlerinden biridir. XV. yüzyılda Egnatia Caddesi üzerinde, şehrin çarşı bölgesinde inşa edilmiştir. İçindeki üç satırlık Arapça kitâbeden öğrenildiğine göre cami, Hamza Bey’in kızı Hafsa (Hafîze) Hatun tarafından 872 (1467-68) yılında yaptırılmıştır. Başlangıçta küçük bir mescid olarak tasarlanmış, şehrin büyümesiyle cuma namazı için genişletilmiş ve avlu eklenmiştir. Zamanla çeşitli yangın ve depremlerle harap olmuş, 1620’de yeniden ihya edilmiştir. Evliya Çelebi camiyi kubbeli ve kalabalık cemaatli bir ibadethane olarak tasvir eder. Balkan Savaşı sonrası minaresi yıkılmış, avlu revakları dükkânlara dönüştürülmüş, ibadet mekânı ise sinema salonu yapılmıştır. Kare planlı harimi tek kubbe ile örtülüdür; son cemaat yeri mermer sütunlu ve kubbeli bölümlerden oluşur. Bugün restorasyon geçirmiş olsa da bir kısmı mağaza olarak kullanılmakta, yapının özgün mimari unsurları ise Selanik’in Osmanlı mirasını yansıtmaya devam etmektedir .

Ayrıntılı bilgi için TDV İslâm Ansiklopedisi’nin ilgili sayfasını ziyaret edebilirsiniz: Hamza Bey Camii – TDV İslâm Ansiklopedisi.

HAMZA BEY CAMİİ – TDV İslâm Ansiklopedisi ve Hamza Bey Camii (Yunanistan) – Vikipedi