FİLİBE-CAMİLER

Murat Hüdavendigar Camii-Cuma Camii-Muradiye Camii

–Şehabüddin Paşa Camii (İmaret Camii)
—Şehabüddin Paşa Türbesi

Murat Hüdavendigar Camii-Cuma Camii-Muradiye Camii

XIV. yüzyılda I. Murad Hudâvendigâr tarafından yaptırıldığı kabul edilen cami, Bulgarlar arasında Cuma Camii (Džumaja Džamija) olarak bilinir ve Murâdiye adıyla da anılır. Filibe’nin Ulucami niteliğinde olup erken Osmanlı döneminin çok kubbeli Ulucami tipinin Balkanlar’daki en önemli örneklerinden biridir.

Tarihî bağlam: Evliya Çelebi eserin I. Murad’ın vakfı olduğunu belirtir; bazı araştırmacılar II. Murad dönemine işaret etse de belgeler I. Murad’ın baniliğini daha güçlü kılar.

Onarımlar: 1785 tarihli tamir kitabesi büyük bir onarım geçirdiğini gösterir. 1819 depreminde zarar görmediği, özgün minaresinin günümüze kadar ulaştığı anlaşılır.

Mimari özellikler: Kesme taş ve tuğla almaşık örgüyle inşa edilmiştir. Harim dokuz bölümlü olup ortadaki sahn geniş, yan sahnlar daha dardır. Bu düzen Bursa Ulucami’nin dokuz kubbeli planının bir çeşitlemesi olarak görülür. İç mekânda XIX. yüzyıl kalem işleri yoğun süslemelerle duvarları kaplamıştır. Duvarları, kubbe ve kemerleri kaplayan XIX. yüzyıla ait kalabalık kalem işi nakışlar Rumeli’de hâkim olan, duvar yüzeyle….

Şadırvan: Ortadaki sahnda yer alan şadırvan havuzu, kapalı avlu geleneğinin bir hatırası olarak dikkat çeker.

Minare: Sol köşedeki minare özgünlüğünü korumuş, gövdesi sırlı tuğla örgü motifleriyle süslenmiştir.

Bugün Filibe’de ayakta kalan iki Osmanlı camisinden biri olan Hudâvendigâr Camii, erken Osmanlı mimarisinin Balkanlar’daki en büyük ve değerli eserlerinden kabul edilir.

Ayrıntılı bilgi için TDV İslâm Ansiklopedisi maddesine bakabilirsiniz: HUDÂVENDİGÂR CAMİİ – TDV İslâm Ansiklopedisi.