ŞEYHÜLİSLAM MUSTAFA EFENDİ ÇEŞMESİ

ŞEYHÜLİSLAM MUSTAFA EFENDİ ÇEŞMESİ

İnşa Tarihi: H. 1152 / M. 1739-40

Banisi: Şeyhülislâm Mustafa Efendi

Adres: İskenderpaşa Mahallesi Eski Saraçhane Sokağı No:3 Fatih / İstanbul

HARİTADA GÖSTER (earth.google) HARİTADA GÖSTER (harita.istanbul)

Yeniden Tamir / İnşa Tarihi:

Kitabesi (Osmanlıca Türkçesi):

Şeyhülislam Mustafa Efendi Çeşmesi Kitabesi 5 satır, ilk 4 sütunu 3 satır, son satırı ise 2 satır 1 Şeyhülislâm müfti-yi dîn nâm-dâş-ı Mustafâ Umde-i evlâd-ı fahrü’l-enbiyâ âli-makâm 2 Âb-rûy-ı mesned-ârâyân-ı fazl u cûd Masdar-ı hayr eylemişdir zâtını Rabbü’l- enâm 3 Kurb-ı kabr-i kurretü’l- aynında icrâ eyledi Fî-sebîlillah bu âb-ı sâfı ol fahrü’l-kirâm 4 Mevkiʽinde böyle aʽlâ çeşme bünyâd etdi kim Tarh-ı dil-cûsun gören hayrân olur mâ-lâ-kelâm 5 Zâtını Mevlâ hemîşe maksem-i erzâk edip Nâm-ı pâki hayr ile yâd ola tâ rûz-ı kıyâm 6 Her biri âb-ı hayât-âsâ müsellem Şâkirâ Eyledim gencîde bir beyte iki târîh-i tâm 7 “İç bu vâlâ çeşmeden ayn-ı hayât-ı cân-fezâ” “Gel gel al iç Zemzem icrâ eyledi Müfti’l-enâm” H. 1152

1 Şeyhülislam, İslam dininin müftüsü, Hz. Peygamber’in adaşı, nebilerin övüncünün soyunun güvendiği kimse, yüce makamlı kişi, 2 cömertliğin dayanağını süsleyen yüzsuyu; Allah, zatını hayrın kaynağı kılmıştır. 3 O büyüklerin övüncü bu tertemiz suyu Allah yolunda, gözü nurunun kabrinin yakınında akıttı. 4 Burada öyle yüksek bir çeşme inşa ettirdi ki gönül çeken binasını gören, söyleyecek söz bulamaz, hayran olur. 5 Allah, zatını rızıkların dağıtıldığı yer edip temiz ismi kıyamet gününe kadar anılsın. 6 Ey Şakir, her biri âb-ı hayat gibi olan iki tam tarihi bir beyte sığdırdım: 7 “Bu görkemli çeşmeden can veren hayat suyu iç.” “Gel gel, halkın müftüsü Zemzem akıttı, al, iç.” Kaynak: Kitabelerin Kitabı Fatih (Fatih Belediye Başkanlığı) (E.T:25.1.2022)

Amcazade Hüseyin Paşa Külliyesinin, Eski Saraçhane Sokağına bakan yüzünde sırayla hazire, sebil, giriş kapısı, çeşme ve 2 katlı alt katı yüksek kemerli -büyük ihtimal- okul binası. Çeşmenin adının Şeyhülislam Mustafa Efendi Çeşmesi olduğunu öğreniyoruz. Çeşmenin üzerinde 5 satır, ilk 4 sütunu 3 satır, son satırı ise 2 satır olan kitabesi bulunuyor. Kitabede sol alt köşede 1156 tarihi not düşülmüş (M. 1739-40). “Külliyenin inşasından sonra cümle kapısı yanına Şeyhülislâm Mustafa Efendi tarafından yine klasik üslûpta bir çeşme yaptırılmıştır. Hattat Mehmed Refî b. Mustafa imzasını taşıyan çeşme kitâbesinin tarihi 1152’dir (1739).”