HACI BEŞİR AĞA ÇEŞMESİ-Beyazıt

HACI BEŞİR AĞA ÇEŞMESİ (Beyazıt Mahallesi)

İnşa Tarihi: 1140 / M.1727-1728

Banisi: Hacı Beşir Ağa

Adres: Beyazıt Mahallesi Tığcılar Sokak No:86-88 arasında Fatih / İstanbul

HARİTADA GÖSTER (earth.google) HARİTADA GÖSTER (harita.istanbul)

Yeniden Tamir / İnşa Tarihi: H.1256 – Kethüda Kadın H.1341-1343 – Mehmed Salim

Kitabesi (Osmanlıca Türkçesi):

Hacı Beşir Ağa Çeşmesi Kitabesi Yukarıdan aşağıya doğru Tuğra Abdülmecid Han bin Mahmud el-muzaffer dâ’imâ

1.Onarım Kitabesi (3 satır, 2 sütun) 1 Seray-i şehriyarîde cenab-ı Kethüda Kadın Bu dil-cû çeşmeyi (?) ihyaya kıldı himmet-i medfur (?) 2 Harab ender harap olmuş’du yapdı fisebilillah Muvaffak oldu bu hayre ide Hak sa’yini meşkûr 3 Gelince âb-sâfı söyledim târihini Hayrî Bu âlâ çeşmeyi Mahcube Kadın kıldı nev ma’mur (H.1256) 1 Sultanın sarayında Kethüda Kadın Hazretleri bu hoş çeşmeyi yaptırmak için çok çalıştı. 2 Çok harap olmuşken Allah yolunda yaptırarak bu hayırlı işe muvaffak oldu; Allah gayretini makbul eylesin. 3 Ey Hayrî, tertemiz suyu gelince tarihini söyledim: “Mahcube Kadın, bu yüce çeşmeyi yeniden yaptırdı.”

İnşa Kitabesi Bu dil-cû çeşme-i pâkiz-tarhı eyledî bünyâd Ne zibâ kıldı ihsan ü kerem âyinini icra Beyan itdi Nedîmâ gayrı menkutiyle tarihin Bu ra’nâ çeşme-i pür-nûrı yapdırdı Beşir Ağa 1140 1 Bu güzel yapılı, gönle hoş gelen çeşmeyi yaptırarak iyilik ve cömertlik ayinini ne hoş icra etti. 2 Nedim, noktasız harflerle tarihini ortaya koydu: “Bu hoş, nurlu çeşmeyi Beşir Ağa yaptırdı.” Kaynak: https://kulturenvanteri.com (E.T.: 14.8.2022)

İkinci Onarım Kitabesi 4 satır Bâni-i sâlis esbak Medine Kadısı Çırpanlı merhum Mehmed Salim Efendinin ve cümle-i mü’mininin Ervahına fâtiha H. 1343 R. 1341 / M. 1924-25 Çeşmeyi üçüncü kez yaptıran eski Medine kadısı Çırpanlı merhum Mehemmet Salim Efendi’nin ve bütün müminlerin ruhlarına Fatiha. Kaynak: Kitabelerin Kitabı Fatih (E.T.: 14.8.2022)

Tacirler Kapısına yakın Eminönü ilçesine bağlı olduğu dönemden kalma eski Tayahatun Mahalle Muhtarlığı tabelası göze çarpıyor. Tığcılar Sokağında rastladığımız çeşme dikkatimizi çekti. Çeşmede çok az çeşmede görülebilecek yoğunlukta kitabe bulunuyor. İki onarım ve inşa olmak üzere 3 kitabe küçük ebatlı sayılabilecek çeşme de yer alıyor. Hacı Beşir Ağa Çeşmesinin en üst kısmında rozet içerisinde tuğra yer alıyor. Tuğra, Sultan Abdulmecid Hana ait. Tuğrada “’Abdülmecid Han bin Mahmud el-muzaffer dâ’imâ” yazılıdır. Tuğra, “Haşim” imzalıdır. Haşim, Hattat Mustafa Râkım’ın talebesidir (ö.1845). Tuğranın altında 1.onarım kitabesi 3 satır, 2 sütun olarak yer alıyor. Bu kitabenin sol alt köşesinde 1256 tarihi yer alıyor. Onarım kitabesinin altında istiridye formlu bir süsleme altında İnşa kitabesi bulunuyor. Ayna kısmının üzerinde ve üstte, 2.onarım kitabesi ise ayna kısmının her iki yanında yer almaktadır. 2.onarım kitabesinin solunda 1343 tarihi, sağında ise 1341 tarihi yer alıyor. İnşa kitabesinde herhangi bir tarihe rastlayamadım. Ebced hesabıyla inşa tarihinin 1140 / M.1727-1728 tarihi olduğunu öğreniyoruz. (Çeşme hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için bakılabilir. S: 13-16