EBEZADE ABDULLAH EFENDİ ÇEŞMESİ

EBEZADE ABDULLAH EFENDİ ÇEŞMESİ (Hatice Hanım Çeşmesi)

İnşa Tarihi: H.1135 / M.1722-1723

Banisi: Ebezade Abdullah Efendi

Adres: Atikali Mahallesi Bakkalzade Sokak No:58 Fatih / İstanbul

HARİTADA GÖSTER (earth.google) HARİTADA GÖSTER (harita.istanbul)

Yeniden Tamir / İnşa Tarihi: 1309 / M.1891 Köstenceli el-Hâc İsmail

Kitabesi (Osmanlıca Türkçesi):

Ebezade Abdullah Efendi Çeşmesi İnşa Kitabesi 4 satır – 2 sütun 1 Duhter-i Abdürrahîm-zâde Hadîce Hânımı Müftî-i sâbık Ebe-zâde edip zîr-i hibâl 2 Nesl-i pâkinde vezîr olmakla ol ismet-penâh Çok saâdetlerle devlet sürdü bâ-gunc u delâl 3 Âkıbet bildi fenâ-yı dehri hayrâ meyl edip Eyledi bu çeşme-i raʽnâya lillâh sarf-ı mâl 4 Lûlesi târîh için dehre bıraktı velvele Çeşme-i ayn-ı şifâdan gel gel iç mâ-i zülâl 1135 Kaynak: https://kulturenvanteri.com/ (E.T:20.5.2023)

1 Abdürrahimzade’nin kızı Hatice Hanım’ı eski şeyhülislamlardan ebezade nikâhı altına aldı. 2 O iffetli kimsenin tertemiz neslinde vezir olup çok saadetlerle ve naz ü edalarla devlet sürdü. 3 Sonunda dünyanın fena bulacağını bildi de hayır işlerine yöneldi. Malından harcayarak Allah rızası için bu güzel çeşmeyi yapdırdı. 4 Kurnası, tarih için dünyaya velvele saldı: “Gel, şifa çeşmesinden tatlı su iç.”

Tamir Kitabesi “Hû” Köstenceli el-Hâc İsmail merhûmun hayratı olmak üzere binâ ve inşâ olunmuştur. Kaynak: Kitabelerin Kitabı Fatih (Fatih Belediye Başkanlığı) (E.T.:20.5.2023)

Caminin hemen yanındaki Bakkalzade Sokağına girdiğimizde solumuzda harabe bir çeşme görüyoruz. Çeşmenin 2 sütun, 4 satırlık kitabesi bulunmaktadır. Kitabenin sol alt bölümünde 1135 tarihini okuyoruz (1722 -1723). Araştırmalarımızda Çeşmenin bânisinin Şeyhülislam Ebezede Abdullah Efendi olduğunu öğreniyoruz. Yani çeşmenin adı Ebezade Abdullah Efendi Çeşmesi. Hatice Hanım Çeşmesi olarak da biliniyor. Çeşme, hicri 1135 tarihinde inşa edilmiş. 1309 (M.1891) yılında ise tamir edilmiştir (Köstence Elhac İsmail Ağa ruhu için).

Not (Ağustos 2025): Fatih Belediyesi çeşmeyi restore etmek için vinil ile kapatmış. Vinil üzerinde Hacı Beşir Ağa Çeşmesi yazıyordu. Kaynağı nedir bilemiyorum. yanlışlık mı oldu acaba? Kitabe de yazılanlar açık. Ya da kitabe çeşmeye ait değil. Yakın da ortaya çıkar.