DÖRDÜNCÜ KADIN ÇEŞMESİ

DÖRDÜNCÜ KADIN ÇEŞMESİ

İnşa Tarihi: H. 1234 / M. 1818-19

Banisi: Dördüncü Kadın

Adres: Hocapaşa Mahallesi Hocapaşa Camii Sokağı No: 4 Fatih / İstanbul

HARİTADA GÖSTER (earth.google) HARİTADA GÖSTER (harita.istanbul)

Yeniden Tamir / İnşa Tarihi:

Kitabesi (Osmanlıca Türkçesi):

Dördüncü Kadın Çeşmesi Kitabesi (7 satır-2 sütun) 1 Sultân-ı İskender-sıfât Mahmûd Hân-ı nîk-baht Zîb-âver-i dîhîm ü taht şâhenşeh-i deryâ-nevâl 2 İhsânıdır ayn-ı hayât reyyân olup hep kâinât Bir katredir Nîl ü Fırat cûdıyle yâd olsa misâl 3 Hak şevketin müzdâd ide her ân ü dem dil-şâd ide Tevfîkini müzdâd ide dâim o Hayy-ı Zü’l-Celâl 4 Fâtih Mehemmed Hân iken âlemlere sultân iken Bu çeşmesi coşar iken gelmiş idi ona zevâl 5 Şâh-ı cihânın nâgehan hâss-ı harîminden hemân Dördüncü Kadın bî-gümân yapdırdı ol nigû-hisâl 6 Rûh-ı şerîfin şâd edip hem çeşmesin âbâd edip Akıtdı suyun yâd edip atşâna her rûz ü leyâl 7 Târîh libâsın böyle hiçbir misli Fâik var mı hiç Dest-i duʽâyı aç gel iç bu çeşmeden ayn-ı zülâl H. 1234 Kaynak: https://kulturenvanteri.com (E.T.: 18.9.2022)

1 İskender sıfatlı sultan, taç ve tahtı süsleyen, bahşişi deryalar gibi olan şahlar şahı, talihi yaver Mahmut Han’ın, 2 hayat çeşmesi olan iyiliğine bütün bir kâinat kanıp Nil ve Fırat nehirleri onun cömertliğiyle birlikte anılsa bir damla kadardır. 3 Hak, azametini artırsın, her zaman gönlünü şad etsin. Allah, yardımını hep çoğaltsın. 4 Fatih Mehmet han iken, âlemlere sultan iken, bu çeşmesi coşar iken ona zeval erişmişti. 5 Ansızın cihanın padişahının hareminden güzel huylu Dördüncü Kadın, derhal ve kuşkusuz onu yaptırdı. 6 Mübarek ruhunu şad edip, çeşmesini abad edip, hatırına getirerek her zaman susamış kimseler için akıttı. 7 Ey Fâik, tarih elbisesinin hiç eşi benzeri var mı? “Elini duaya aç, gel, bu çeşmeden tatlı su iç.” Kaynak: Kitabelerin Kitabı Fatih (Fatih Belediye Başkanlığı) (E.T.:18.9.2022)

Camiden çıktıktan sonra Marmaray Sirkeci İstasyonu’nun Cağaloğlu girişini fotoğraflıyoruz. Ardından sağa, aşağıya doğru Sirkeci yönüne Ankara Caddesi boyunca yürüyüşe devam ediyoruz. Caddenin sağa kıvrıldığı noktada ilk sağa dönerek Ebussuud Caddesi’ne giriyor ve Gülhane yönüne doğru ilerliyoruz. Bugünkü hedefimiz Gülhane Parkı tarafına geçmeden tramvay hattının sınırına kadar bölgeyi dolaşmak

Ebussuud Caddesi’nde yaklaşık 50 metre ilerledikten sonra ilk sola dönerek Hocapaşa Sokağı’na giriyoruz. Sokaktan uzakta bir caminin kubbesi ve minaresi görünüyor. Bu cephede, tamamen siyah ve yeşilimsi granit kaplama ile orijinalliğini yitirmiş Dördüncü Kadın Çeşmesi karşımıza çıkıyor. Çeşmeyi fotoğraflıyoruz. Aynanın üzerinde yeşil zemin üzerinde 7 satır ve 2 sütunluk kitabe, onun üstünde ise bir tuğra yer almakta. Tuğra büyük ihtimalle Sultan II. Mahmud’a ait. Kitabenin altında 1234 tarihi bulunuyor; bu tarih 1818–1819 yıllarına karşılık geliyor. Çeşmenin musluğu mevcut, ancak tekne kısmı kapatılmış durumda.