ÇİVİZADE MESCİDİ – ÜMMÜ GÜLSÜM CAMİİ
![]() |
| ÇİVİZADE MESCİDİ Ümmü Gülsüm Camii Kalburcu Mehmed Paşa Camii |
| İnşa Tarihi: 16. yy – 1610 (?) |
| Banisi: Çivizade Şeyh Mehmed Efendi (kızı Ümmü Gülsüm Hatun) |
| Adres: Zeyrek Mahallesi İtfaiye Caddesi No: 52 Fatih / İstanbul |
| HARİTADA GÖSTER (google.earth) HARİTADA GÖSTER (harita.istanbul) |
| Yeniden Tamir / İnşa Tarihi: ….. – Yeniden – Kalburcu Mehmed Efendi 1990 – Yeniden – Mehmet Ali Kaya |
| Kitabesi (Osmanlıca Türkçesi): |
İtfaiye Caddesi üzerinde bulunan Barbaros Hayrettin Paşa Çinili Hamamın bitişiğinde Ümmü Gülsüm Camii Kur’an Kursu ve yanında Çivizade Mescidi (Ümmü Gülsüm Camii) yer alıyor. Cami avlu kapısının sağında mermer tabelada yapım tarihi olarak 1610 tarihi verilmiş. Hemen altında bulunan tabelada Çivizade Mescidi hakkında şu bilgiler verilmiş: “Cami ilk olarak Sultan Üçüncü Murad (1574 – 1595) zamanı Şeyhülislamı Çivizade Şeyh Mehmed Efendi tarafından yaptırılmıştır. Daha sonra yıkılan camiyi Kalburcu Mehmed Efendi yeniden inşa ettirmiştir. Bu sebeple adı “Kalburcu Mehmed Paşa Camii” olarak da bilinmektedir. İkinci defa inşa edilen cami, zamanla tamamen harap olmuş, kaidesi kesme taştan, gövdesi tuğladan, gayet yüksek olan minaresinin şerefesinden üstü yıkılmış ve bir sütun halinde kalmıştır. Mescidin arsası ise gecekonducular tarafından işgal edilmiştir. Cami, 1990 yılında hayır sahibi Mehmet Ali Kaya tarafından gecekondulardan temizletilerek üçüncü defa betonarme olarak inşa ettirilmiştir. Minaresi aynen muhafaza edilmiş, son cemaat mahalli ve kadınlar mahfili yaptırılmıştır. 1587 tarihinde vefat eden ilk bani Şeyhülislam Çivizade Şeyh Mehmed Efendi’nin kabri Eyüp’tedir.” Bir kaynakta caminin banisi olarak Çivizade Şeyh Mehmed Efendi kızı Ümmü Gülsüm Hatun gösterilmiş. Caminin ismi ile uyumlu. Babası kızı adına inşa ettirmiş olmalı. Çivizade Hacı Mehmet Efendi (1582 – 1587) yılları arasında 19. sırada Şeyhülislamlık görevinde bulunmuş bir alimdir. Vefatının sonuna kadar görevinde kalmıştır. Vebadan hayatını kaybetmiştir. Vefat tarihi 1587 olduğuna göre yukarıda verilen “1610” tarihi ya tamir tarihi ya da ya da kızının yaptırdığına delalet eder. Cami açıktı. Duvarları tavana kadar çini ile kaplanmış, tavanı düz, küçük bir mescid. Camiyi dıştan biraz sokak içerisine girerek fotoğraflıyoruz. Ancak camii önden güzel görünmüyor. Minaresi olmasa cami demeğe şahit ister.











