YUSUF EFENDİ ÇEŞMESİ-Ali Kuşçu

YUSUF EFENDİ ÇEŞMESİ

İnşa Tarihi: 1171 / 1757-58

Banisi: Müderris Arapkirli Yusuf Efendi

Adres: Ali Kuşçu Mahallesi Başhoca Sokağı No:34-36 arası Fatih / İstanbul

HARİTADA GÖSTER (earth.google) HARİTADA GÖSTER (harita.istanbul)

Yeniden Tamir / İnşa Tarihi:

Kitabesi (Osmanlıca Türkçesi):

Yusuf Efendi Çeşmesi Kitabesi 6 satır – 3 sütun = 9 beyit 1 Menbaʽ-ı ayn-ı inâyet maksem-i cûd-ı kerem Hazret-i Yûsuf Efendi âb-rû-yı izz ü şân 2 Dâima icrâ-yı enhâr-ı mekârimdir işi Tabʽ-ı pâki su gibi hayrâta mâildir hemân 3 Eyleyip irvâ atâş-ı ehl-i hacâtı anın Çeşme-sâr-ı lûtfu verdi âb-ı Kevser’den nişân 4 Mevkiinde eyledi icrâ bu ayn-ı Zemzemi Verdi ebnâ-yı sebîle âb-ı tâbı taze cân 5 Öyle âb-ı sâf kim teşbîhe olmaz mâ-sadak Misli safvette letâfette meğer rûh-ı revân 6 Seyr-i tarh-ı çeşmesi dil-teşneye verir hayât Can-fezâdır lezzeti mânend-i âb-ı hüsn ü ân 7 Râifâ hayrât-ı bânîsin Hudâ makbûl edip Eyleye dâreynde sîr-âb-ı feyz-i Müsteân 8 Nîce hayrât u müberrâta muvaffak eyleyip Nev-be-nev âsâr-ı pâki ola câri her zamân 9 Cûdını îmâ eder atşâna târîhi tamâm “Al Hüseyn ile Hasen aşkına iç mâ’-i revân” 1171

1 Allah’ın yardım çeşmesinin menbaı, kerem ve cömertlik suyunun dağıtım yeri, şeref ve şanın yüzü suyu Yusuf Efendi Hazretleri’nin işi, 2 daima cömertlik nehirleri akıtmaktır. 3 Onun lütuf pınarı hacet ehlinin susamışlarını sulayıp Kevser suyundan nişan verdi. 4 Bu Zemzem çeşmesini yerli yerinde akıtıp, tatlı suyu, sebil yapılarına can verdi. Öyle saf bir sudur ki benzeri bulunmaz. 5 Tatlılıkta benzeri olsa olsa akıp giden candır. 6 Çeşmenin yapısının seyri, dili (gönlü) susamışlara hayat verir. Lezzeti, güzellik suyu gibi can bahşedicidir. 7 Ey Raif, Allah, yapdıranının hayrını kabul edip iki cihanda feyzine kandırsın. 8 Daha nice hayır ve iyilik eserleri yapmaya muvaffak edip her zaman yeni yeni güzel eserler yapmasını nasip etsin. 9 Tarihi, susamışlara cömertliğini bütünüyle ima eder: “Al Hz. Hüseyin ile Hz. Hasan aşkına akan sudan iç.” Kaynak: Fatih Belediyesi Kitabelerin Kitabı Fatih (E.T. 22.2.2025)

21 Mart 2025 tarihinde bizzat bu adrese gelerek Yusuf Efendi Çeşmesini gördük. Halbuki bu bölgeyi sokak sokak gezmiştik. Nasıl olup ta arada kalmış. Çeşme, Fatih Belediyesi tarafından restore edilen çeşmelerin yer aldığı kitapçıkta dikkatimi çekmişti. Fatih Caminde Cuma namazını kılıp, yakınındaki Başhoca Sokağına ilerliyorum. Bir-iki dakika sonra Başhoca Sokaktayız. Çeşme, sokağın neresinde acaba. Fevzipaşaya doğru hafif yokuş aşağı iniyoruz. Nerede ise caddeye çıkacağız çeşmeyi hala göremedik. Herhalde çeşme sokağın diğer tarafında diye düşünürken sağımızda olanca ihtişamıyla tamamı mermerden inşa edilmiş Yusuf Efendi Çeşmesini görüyoruz. Çeşmeyi dört bir yanından fotoğraflıyoruz. Çeşmenin 6 satır-3 sütun olmak üzere uzunca bir kitabesi bulunuyor. Kitabenin sol alt kısmında 1171 tarihi okunuyor. Çeşme hakkındaki bilgileri gelin Fatih Belediyesi Miras Fatih’te yazılanlardan okuyalım: “… Müderris Arapkirli Yusuf Efendi tarafından 1757-58 yıllarında yaptırılmıştır. Ön yüzü tamamen mermer kaplı olan çeşmenin arka bölümünde dikdörtgen bir haznesi bulunmaktadır. Erken dönem barok – rokoko üslubundan etkilenen çeşmenin ön cephesi dört sütunla üç kısma ayrılmıştır. Ana hattı oluşturan kemerli orta bölümün üst bölümünde Şair Raif tarafından yazılan on sekiz satırlık kitabesi bulunmaktadır. Çeşmenin her iki yanında deniz kabuğu tasvirli süslemeli yüzeyler ve alt bölümde birer niş içinde oturma sekileri yer almaktadır…”