PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN ÇEŞMESİ

PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN ÇEŞMESİ Kilise Çeşmesi

İnşa Tarihi: H.1279 – M.1863

Banisi: Pertevniyal Valide Sultan

Adres: Hırka-i Şerif Mahallesi Karabulut Sokak No:9 Fatih / İstanbul

HARİTADA GÖSTER (earth.google) HARİTADA GÖSTER (harita.istanbul)

Yeniden Tamir / İnşa Tarihi:

Kitabesi (Osmanlıca Türkçesi):

Pertevniyal Valide Sultan Çeşmesi Kitabesi 4 satır – 2 sütun “Adalet taht-gâhında kıyam itdikçe…” “ Hatûdan hıfz ide Mevlâ vücûd-i Abdülâziz-Han” “ Karagümrük meyânında idübdür hayriyle ihsan” “ Muvaffak oldu bu hayre getirdi hoş âb-ı revan” “ İçenler mâ-i zülalden ideler hayr ile duâ” “ Yapub bu çeşmeyi ihya eyledi Valide Sultan” Kaynak: http://www.suvakfi.org.tr/ (E.T:27.1.2022)

1 Adâlet taht-gâhında kıyâm etdikçe şâhım Hatâdan hıfz ede Mevlâ vücûd-ı Abdülazîz Hân 2 Karagümrük miyânında edipdir hayr ile ihsân Muvaffak oldu bu hayra getirdi hoş âb-ı revân 3 İçenler mâ-i zülâlden edeler hayr ile duâ Yapıp bu çeşmeyi ihyâ eyledi Vâlide Sultân 4 Mezîd ez-diyâd etsin füzûn-ı ömr ü şevketle Mâderi oldu cihânın Pertevniyal-i ulûvvü’ş-şân H. 1279 / M. 1863-64

1 Padişahım adalet tahtında durdukça Allah, Abdülaziz Han’ın vücudunu hatadan korusun. 2 Karagümrük Meydanı’nda hayır ihsan edip tatlı bir su getirterek bu hayra muvaffak oldu. 3 Bu çeşmeyi Valide Sultan yapdırıp ihya eyledi, bu tatlı sudan içenler hayır dua etsinler. 4 Ömür ve azametinin çokluğuyla yaşasın. “Şanı yüce Pertevniyal, cihanın annesi oldu.” Kaynak: Kitabelerin Kitabı Fatih (E.T:27.1.2022)

Karabulut Sokakta ilerliyoruz. Sağ yanımızda mahzun bir çeşme ile karşılaşıyoruz. Araştırdığımızda isminin Pertevniyal Valide Sultan Çeşmesi olduğunu öğrendik. Yapım tarihi H.1279- M.1863. Ortasında tuğranın yer aldığı, yanlarda ise 4 satırlık bir kitabe yer almaktadır. Su Vakfı sitesinde çeşme ile ilgili şunlar yazıyor: “Karagümrük meydanı sokak da ilkokulun yanında bulunan bu çeşme vaktiyle okulun yerinde bir kilisenin bulunuşu sebebiyle halk arasında “Kilise çeşmesi” de denilmektedir. İki sütun arasında ve basık bir kemer altında oymalı bir bordürlü çevrilmiş yekpare ikinci bir kornişten sonra da çok süslü ve oymalı bir taç çeşmeyi tamamlamaktadır. Tekne ve sedleri yok olmuştur. Musluğu koparılmış suyu kesilmiştir. Sağlı sollu dörder satır halinde yazılmış kitabenin orta yerinde Abdülaziz’in defne dalları ile süslenmiş çok güzel bir tuğrası yer almaktadır.” Çeşmenin arka kısmında inşaat devam ediyordu. Çeşmenin yanından geçen oldukça dar “Perendebaz Sokak” ismi ilgimizi çekiyor. (Perendebaz: 1.Takla atarak hüner gösteren kimse, cambaz, akrobat 2. mecazi Karşısındakine oyun eden, fırıldak çevirip aldatan kimse (kubbealtı lügati)

Pertevniyal Valide Sultan Çeşmesinin 13.10.2023 cuma günü bölgeyi gezerken restore edildiğini gördüm ve fotoğrafladım. Çok mutlu oldum. Fatih Belediyesine teşekkürler.

Fatih Belediyesi Miras Fatih’te farklı olarak şu bilgileri okuyoruz: “… Kare planlı olan çeşmenin su haznesi vardır. Duvarları büyük ölçüde moloz taştan örülmüş üzeri sıvalıdır. En dikkat çekici bölümü mermerden inşa edilen ayna taşı ve Mehmet Şevki Efendinin yazdığı kitabenin oluşturduğu ön cephesidir…”